Kiedy zbierać por? Terminy zbioru letniego i zimowego
Por ogrodowy zbieraj od stycznia do marca oraz od sierpnia do grudnia. Zalecany rozstaw uprawy to rzędy co 30–40 cm, w rzędzie co 12–15 cm; sadzenie w dołki 10–15 cm. Siew wypada od lutego do kwietnia.
Kalendarz zbioru
| Zbiór | I–III, VIII–XII |
|---|---|
| Siew | II–IV |
| Sadzenie | V–VI |
| Rozstaw | Rzędy co 30–40 cm, w rzędzie co 12–15 cm; sadzenie w dołki 10–15 cm |
| Gleba | Żyzna, próchnicza, wilgotna, bez zastoisk wody; pH 6,5–7,2 |
| Mrozoodporność | Tak |
Uwaga o regionie: w Polsce terminy różnią się o około ±2 tygodnie. Na zachodzie i w pasie nadmorskim zbieraj wcześniej, a na wschodzie i w rejonach podgórskich odpowiednio później.
Po czym poznać, że por jest gotowy do zbioru?
Por jest gotowy, gdy biała część łodygi jest wyraźnie pogrubiona, jędrna i ma wielkość typową dla odmiany. Nie czekaj, aż zewnętrzne liście całkiem zbrązowieją; lekkie zasychanie końcówek jest normalne, ale miękka nasada albo zapach gnicia oznaczają problem z wilgocią. Przy odmianach letnich zbierasz na bieżąco, a zimowe mogą stać dłużej, jeśli gleba nie zamarzła na kamień.
Na działce ROD por często dojrzewa nierówno, więc najlepiej robić próbne wykopy największych sztuk. Wymagania i odmiany opisuje por ogrodowy. Jesienne podbieranie dobrze zestawić z kalendarzem na październik, bo wtedy por konkuruje o czas z korzeniowymi, jabłkami i porządkowaniem grządek.
Jak zbierać por krok po kroku?
Najpierw rozluźnij ziemię widłami obok rośliny, a dopiero potem wyciągaj por za nasadę liści. Na ciężkiej glebie samo szarpanie kończy się urwaniem białej części. Otrzep ziemię, usuń najbardziej zniszczone liście i skróć korzenie tylko wtedy, gdy por idzie od razu do kuchni.
Do krótkiego przechowania zostaw rośliny nieumyte i trzymaj w chłodzie. Na dłużej zadołuj pory pionowo w wilgotnym piasku albo w skrzynce ustawionej w chłodnej altanie, jeśli nie ma silnego mrozu. Zimą najwygodniej wykopać kilka sztuk zapasu przed zamarznięciem ziemi, a resztę okryć słomą lub liśćmi. Przy zbiorze od razu sortuj: zdrowe i twarde osobno, pory z miękką piętką do szybkiego zużycia.
Jakich błędów unikać przy zbiorze pora?
Najczęstszy błąd to wyrywanie porów bez podważenia. Uszkodzona łodyga szybko więdnie i nie nadaje się do dłuższego przechowania. Drugi błąd to mycie całego zapasu przed włożeniem do skrzynki; wilgoć między liśćmi przyspiesza gnicie, zwłaszcza w cieplejszej piwnicy.
Nie odkładaj też zbioru letnich odmian do zimy, bo nie każda znosi mróz. Zimowe pory są odporniejsze, ale nawet one trudno wyjąć, gdy ziemia zamarznie na kilka centymetrów. Jeśli planujesz zimowe podbieranie, oznacz rząd palikami i zostaw dojście bez śliskiej folii. Dla przechowywania razem z innymi warzywami przyda się poradnik zbiory i przechowywanie warzyw oraz kalendarz na listopad.
Najczęściej zadawane pytania
Czy por można zostawić w gruncie na zimę? ▾
Odmiany zimowe można zostawić pod ściółką i podbierać w łagodne dni. Jeśli zapowiada się zamarznięcie gleby, wykop część zapasu wcześniej.
Po czym poznać, że por jest gotowy do zbioru? ▾
Gotowy por ma grubą, jędrną łodygę rzekomą i zdrowe liście bez gnicia u nasady. Letnie odmiany zbieraj wcześniej, zimowe mogą dłużej stać w gruncie.
Jak przechować pory po zbiorze? ▾
Najkrócej w lodówce, dłużej zadołowane w wilgotnym piasku w chłodnej piwnicy albo pod osłoną. Nie myj ich przed przechowaniem.