Pietruszka ogrodowa
Petroselinum crispum
Pietruszka ogrodowa daje korzeń i natkę z siewu w marcu–maju; wymaga głębokiej gleby, stałej wilgoci i cierpliwych wschodów.
Dane uprawowe
| Siew | III–V, XI |
|---|---|
| Zbiór | VI–XI |
| Rozstaw | Korzeniowa w rzędach co 25–30 cm, po przerwaniu 4–6 cm; naciowa co 20 × 10 cm |
| Gleba | Głęboka, próchnicza, bez świeżego obornika i kamieni; pH 6,0–7,0 |
| Podlewanie | średnie |
| Stanowisko | pełne słońce |
| Trudność | średnio-zaawansowany |
| Mrozoodporność | Tak |
Kalendarz uprawy
Pietruszka ogrodowa to warzywo dwuletnie uprawiane na natkę albo korzeń, dobre na grządkę ROD, jeśli masz lekką, głęboką ziemię i nie spieszysz się z wschodami. Siej ją w marcu, kwietniu lub maju, na zbiór natki od czerwca i korzeni od września do listopada. Najważniejsze są: brak świeżego obornika, stała wilgotność po siewie i przerwanie zbyt gęstych roślin.
Jakie stanowisko i gleba są najlepsze dla pietruszki?
Wybierz słoneczny zagon, ewentualnie lekki półcień dla pietruszki naciowej w upalne lato. Pietruszka korzeniowa potrzebuje gleby głęboko spulchnionej na 25–30 cm, bez kamieni, grud i świeżego obornika. Odczyn trzymaj w granicach pH 6,0–7,0; na kwaśnej ziemi rośliny słabiej pobierają składniki, a korzenie częściej się rozwidlają.
Najlepszy przedplon to pomidor, ogórek, sałata albo fasola. Po marchwi, selerze, koprze i pietruszce zrób 3–4 lata przerwy, bo to ta sama rodzina selerowatych i podobne choroby. Jeśli układasz mały warzywnik od zera, skorzystaj z poradnika o płodozmianie na działce. Jesienią daj 3–4 kg dojrzałego kompostu na m², a wiosną tylko wyrównaj grządkę.
Kiedy i jak siać pietruszkę ogrodową?
Siej wprost do gruntu od marca do maja, gdy ziemia obeschnie i da się ją równo zagrabić. Nasiona umieszczaj płytko, na 1–1,5 cm, bo zbyt głęboki siew opóźnia wschody. Pietruszkę korzeniową siej w rzędy co 25–30 cm, a po wschodach przerwij na 4–6 cm w rzędzie. Naciową możesz siać gęściej, w układzie około 20 × 10 cm.
Po siewie lekko ugnieć ziemię deską i podlewaj drobną kroplą co 2–3 dni, jeśli nie pada. Nasiona wschodzą 18–28 dni, więc zaznacz rzędy rzodkiewką lub sałatą, żeby nie wypielić pietruszki przez pomyłkę. Wczesny siew przykryj agrowłókniną na 2–3 tygodnie. Gdy wierzch gleby się zaskorupi, rozbij go bardzo płytko pazurkami.
Siew ozimy wykonuje się dopiero w listopadzie, gdy gleba jest zimna i nasiona nie zdążą wykiełkować przed zimą. Na działce, gdzie nie bywasz codziennie, traktuj go jako dodatek, nie główny termin.
Wiosną łatwiej poprawisz wilgoć i skorupę glebową.
Tabela uprawy
Najważniejsze dane dla grządki:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Siew | marzec–maj, wprost do gruntu |
| Głębokość siewu | 1–1,5 cm |
| Rozstawa | korzeniowa: rzędy 25–30 cm, w rzędzie 4–6 cm; naciowa: 20 × 10 cm |
| Zbiór | natka czerwiec–listopad, korzeń wrzesień–listopad |
| Gleba | głęboka, próchnicza, bez świeżego obornika; pH 6,0–7,0 |
| Nasłonecznienie | pełne słońce |
| Podlewanie | średnie, 10–15 l/m² raz w tygodniu w suszę |
| Mrozoodporność | tak, znosi lekkie przymrozki |
Jak pielęgnować pietruszkę w sezonie?
Najwięcej pracy jest na początku. Odchwaszczaj płytko, zanim rośliny rozwiną mocną rozetę liści; chwasty w pierwszych 6 tygodniach potrafią zdusić pietruszkę całkowicie. Po pojawieniu się 2–3 liści właściwych przerwij siewki. Nie odkładaj tego na później, bo zbyt gęsta pietruszka korzeniowa da cienkie, powykręcane korzenie.
Podlewaj rzadziej, ale solidnie: w suszę 10–15 l/m² raz w tygodniu. Przy uprawie na natkę możesz zwiększyć podlewanie do 2 razy w tygodniu po mocnym cięciu liści. Z nawożeniem nie przesadzaj. Wystarczy kompost przed siewem, a na słabszej glebie jednorazowo gnojówka z pokrzywy 1:10 w czerwcu. Ściółka z drobno skoszonej, podsuszonej trawy ograniczy zaskorupianie i parowanie.
Jakie choroby, szkodniki i rośliny towarzyszące zagrażają pietruszce?
Najczęściej pojawia się septorioza liści: drobne brunatne plamki, które w wilgotne lato szybko niszczą natkę. Nie podlewaj po liściach, przerwij zbyt gęste rzędy i usuwaj porażoną nać poza kompost. Na ciężkiej, mokrej glebie korzenie mogą gnić, dlatego ważne jest podwyższenie zagonu o 10–15 cm.
Połyśnica marchwianka atakuje także pietruszkę. Pomaga drobna siatka założona po siewie oraz sąsiedztwo cebuli dymki, której zapach miesza tropy szkodników. Dobre są też pomidory ogrodowe na sąsiednim zagonie i szybka sałata ogrodowa jako roślina zaznaczająca rzędy. Unikaj siewu obok marchwi, jeśli w poprzednim roku miała korytarze w korzeniach.
Kiedy zbierać i przechowywać pietruszkę?
Natkę ścinaj od czerwca, zostawiając środek rozety, żeby roślina odbiła. Jednorazowo nie zabieraj więcej niż 1/3 liści z jednej rośliny. Korzenie wykopuj od września do listopada, najlepiej po deszczu albo po wcześniejszym podlaniu, bo wtedy mniej się łamią.
Na przechowywanie wybieraj zdrowe, niepęknięte korzenie. Natkę odetnij 1–2 cm nad główką, korzeni nie myj i ułóż je w skrzynce z lekko wilgotnym piaskiem przy 0–4°C. Tę samą metodę opisujemy szerzej w poradniku o zbiorach i przechowywaniu warzyw. Kilka roślin naciowych możesz zostawić pod agrowłókniną: przy łagodnej zimie dają świeże liście jeszcze w grudniu.
Rośliny towarzyszące
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego pietruszka długo nie wschodzi? ▾
Nasiona kiełkują wolno, zwykle 18–28 dni, i potrzebują stale wilgotnej wierzchniej warstwy gleby. Przesuszenie po siewie potrafi przerwać wschody.
Czy pietruszkę można siać jesienią? ▾
Tak, siew ozimy wykonuje się w listopadzie, tuż przed zamarznięciem gleby. Na małej działce bezpieczniejszy jest jednak siew marcowy, bo łatwiej kontrolować chwasty i wilgoć.
Kiedy zbierać korzeń pietruszki? ▾
Korzenie na przechowywanie wykopuje się od września do listopada, przed silnym mrozem. Natkę można ścinać stopniowo od czerwca.
Zobacz także
Przeglądaj wszystkie rośliny →
Borówka amerykańska
Borówka amerykańska to krzew owocowy o dużych, słodkich jagodach — wymaga bardzo kwaśnej gleby o pH 3,8–4,8, podlewania miękką deszczówką i ściółkowania.
Burak ćwikłowy
Burak ćwikłowy to łatwe warzywo korzeniowe na działkę ROD — siej od kwietnia do czerwca, a zbiór trwa od lipca do października na lekkiej, próchniczej glebie.
Cebula dymka
Cebula z dymki to szybki start sezonu — sadź w marcu i kwietniu, zbieraj w lipcu i sierpniu. Łatwa w uprawie, znosi chłód wiosny i dobrze się przechowuje.